10 03:Бырайыагы оІоруу быыґык кэмигэр/ 10 03:Туґалаах кэпсэтии тµмµгэ астыннарда/ 10 03:Сайдыы µктэллэринэн/ 09 03:Саха дьахталларын сэриигэ кылааттара/ 09 03:"Айархаан" сонун бырайыактаах айана/ 05 03:Коррупцияны утары саІа былаан ылыллыа/ 05 03:Минньигэс астаахтар/ 05 03:Ытыс тыаґа — биґирэбил бэлиэтэ/ 05 03:Јксµµ уола/ 03 03:Бµлµµлэр москвалартан хаалсыбатылар/
ЭКОНОМИКА

10/03/2010

Бырайыагы оІоруу быыґык кэмигэр

Сµдµ промышленнай оройуону тутуу бастакы тµґµмэ±э

"Саха сирин Со±уруу іттµн кэлимник сайыннарыы" мэІэ бырайыагы олоххо киллэрии боппуруостарынан республика Президенэ Вячеслав Штыров баґылыктаах Сµрµннµµр сµбэ тэриллэн, бастакы мунньа±ын былырыын бала±ан ыйыгар ыыппыта. Онтон ыла сыл аІара ааста. Сµдµ тутууну са±алыыр кэмІэ тугу ситистибит, туох кыалла илигий? Кулун тутар 6 кµнµгэр Президент Нерюнгрига ыыппыт мунньа±а уонна пресс-конференцията онуоха балачча чуолкай хоруйу биэрдилэр.

Салгыыта »

ПОЛИТИКА

10/03/2010

Туґалаах кэпсэтии тµмµгэ астыннарда

Олунньу 25 кµнµгэр Ил Тµмэн Бэрэссэдээтэлэ Виталий Басыгысов ырытан оІорбут графигар сіп тµбэґиннэрэн, парламент бастайааннай комитеттарын салайааччылара кыґал±алаах дьону кытта кірсµґµµнµ тэрийдилэр. Кинилэр онно кэлбит дьон араас ис хоґоонноох туруорсууларыгар туґалаах сµбэни-аманы биэрдилэр, проблеманы туоратыы кыаллар кыахтаах суолун-ииґин ыйдылар.

Салгыыта »

ТЫА СИРЭ

10/03/2010

Сайдыы µктэллэринэн

Куґа±ан сурах хаґан да сымыйа буолбатын уонна сµрдээх тµргэн сырыылаа±ын сі±ібµн. Баата±айтан Эбээн-Бытантайга барар кµммµтµгэр сарсыарда тураат да Саккырыырга хочуолунай умайан хаалбытын истибиппит уонна ыарахан балаґыанньа±а тиийэр буолбуппутун ійдіібµппµт.

Эбиэттэн киэґэ тиийбиппит Баата±ай Алыыта биґигини туох да буолбата±ыныы сааскылыы ып-ыраас, чэмэлкэй кµнµнэн, биир оннук санаалаах, µірэ-кіті сылдьар сайа±ас ыччаттарын иннигэр уктан кірсµбµтэ. Барыта уурбут-туппут курдук, орун оннугар дьиэлэрдээх, саІа тутууларынан кэккэлээбит киэІ-куоІ кіні уулуссалардаах сэлиэнньэ±э тахсарбар санаабар, били, умайбыт хочуолунайдара буруолуу сытара буолуо оІорбутум ханна да кістµбэт. Тугу кэпсээбиттэрэй диэх курдук былыр µйэ±э система уутун тµґэрэн, эмсэ±элээбит ыаллары оннуларын булларан баран испит суолларыгар мэґэй тахса сылдьыбытын олох да билиммэтэхтии µлэлии-хамсыы, айа-тута олороллоро.

Салгыыта »

ОБЩЕСТВО

09/03/2010

Саха дьахталларын сэриигэ кылааттара

Сэрии уонна µлэ ветераннарын республикатаа±ы, куораттаа±ы сэбиэттэрин, ветераннар µтµі санааланыыга фондаларын, Дьокуускай куорат социальнай кімµскэлгэ управлениетын, СР Дьахталларын тэрилтэлэрин союґун тэрийиилэринэн “1941-1945 сс. А±а дойду Улуу сэриитигэр кыайыыга саха дьахталларын кылааттара” диэн байыаннай-историческай конференция буолан ааста.

Дьахталлар аан дойдутаа±ы кµннэригэр уонна Улуу кыайыы 65 сылыгар анаммыт бу дьаґалга А±а дойду сэриитин, тыыл ветераннара, дьахтар хамсааґынын активистара, ыччат холбоґуктарын бэрэстэбиитэллэрэ кыттыыны ыллылар.
Конференцияны сэрии уонна µлэ ветераннарын республикатаа±ы сэбиэтин председателэ Б.Д. Слепцов аста. Салгыы тыл эппит СР профсоюзтарын председателин солбуйааччы, СР Дьахталларын союґун председателэ В. И. Кириллина А±а дойду Улуу сэриитин фроннарыгар саха дьахталларын кыттыытын туґунан иґитиннэриини оІордо.

Салгыыта »

КУЛЬТУРА

09/03/2010

"Айархаан" сонун бырайыактаах айана

Европа дойдулара саха хомуґуттан, кылыґах ырыатыттан чахчы да±аны "культурнай шок" ылбыттар! Ол хайдах диэххит? "Айархаан" біліх гастролларыттан. Ол туґунан саас-сааґынан кэпсиим.
Ааспыт сыл сэтинньитигэр "Окно в Европу" диэн аан дойдутаа±ы араас дойду, омук култууратын киэІ эйгэ±э кірдірір-иґитиннэрэр тэрилтэ биґиги этно-біліхпµтµн Голландия±а ыытыллар программа±а киллэрбит. Онон Амстердам куоракка "Айархаан" салайааччыта Альбина Дегтярева бастакынан кіппµт. Тиийээт, Берлини ір сылларга арааран турбут истиэнэ суулларыллыбыта 20 сылыгар аналлаах улахан концерка кыттыбыт. Композиторскай бырайыакка ди-джей Голд Вингер, Николай Маринка уонна Альбина Дегтярева — хомусчут буоланнар саІа концертнай программанан киирбиттэрэ олус табыгастаах буолбут, манна электроннай, клавишнай инструменнар уонна хомус тыастара бэркэ дьµірэлэспиттэр. Концерт Амстердам “Милхвейк” (“Млечный путь”) диэн концертнай площадкатыгар буолбут. Бу улахан ааттаах-суоллаах ырыаґыттар, поп-сулустар эрэ ыллыыр кулууптара эбит. Манна чыІха атын бэрээдэк баара сорох киґини соґутар эбит: музыканнары, ырыаґыттары киирбит дьон хаама, µІкµµлµµ сылдьан истэрэ. Арай бу хаамсыыны куп-куччугуйкаан хомус дьµрµскэн тыаґа тохтотон ылбыт. Альбина саІардыы оонньоон эрдэ±инэ "куугунуу" турбут саала иґэ эмискэ чуумпуран хомус дьикти алыбыгар ылларбыт. "Хаґан да буолбатах тµгэн!" — диэн сі±µµ-махтайыы бі±і буолбуттар. Сарсыныгар сырдатар-иґитиннэрэр хампаанньалар бу дьикти концеры хай±аан суруйбуттар.

Салгыыта »

ПОЛИТИКА

05/03/2010

Коррупцияны утары саІа былаан ылыллыа

Кулун тутар 3 кµнµгэр СР Президенэ Вячеслав Штыров Республика Президенигэр Коррупцияны утары сэбиэт мунньа±ын ыытта.

Мунньахха сэбиэт чилиэннэрэ — ситэриилээх былаас органнарын, прокуратура, Ґрдµкµ суут салайааччылара, депутаттар кытыннылар. Бэбиэскэ±э икки боппуруос турда. Бастакынан дакылааты сэбиэт эппиэттиир секретара Александр Соловьев оІордо. Кини тустаах хайысха±а былаанынан кірµллµбµт дьаґаллар туолууларын уонна 2009 сылга сэбиэт ылыммыт быґаарыылара олоххо киириилэрин туґунан иґитиннэрдэ.

Салгыыта »

ЭКОНОМИКА

05/03/2010

Минньигэс астаахтар

МэІэ-ХаІалас улууґунаа±ы "ТіІµлµ" потребобщество (председатель Н.Д.Слепцов) республика±а биир бастыІ µлэлээ±инэн биллэр. Бу тэрилтэ улуус ар±аа нэґилиэктэрин барытын аґынан-µілµнэн хааччыйар, эт уонна µµт со±отуопкатынан дьарыктанар.

ТіІµлµ біґµілэгин хабыллар хаба ортотугар турар "Байым" кафены олохтоохтор уонна айан дьоно быґа ааспаттар. Манна хаґан ба±арар дьиэ аґын санатар тотоойу, сылаас уонна минньигэс ас баар буолар. Эргиэн тэрилтэлэрин кірдірµµлэрэ сылтан сыл улаатан иґиилэригэр 10 µлэґиттээх бу кафе кырата суох оруоллаах. Ол курдук, сэбиэдиссэй, эдэр эрчимнээх µлэґит З.Д.Верховцева этэринэн, куукуна±а ыйга 300 тыґ. солк суумалаах ас-µіл: килиэп-буулка оІоґуктар, эттэн полуфабрикаттар, фарштар, кэтилиэттэр, бифштекстэр, о.д.а. астанан тахсаллар. Ол барыта кафе буфетыгар итиэннэ потребобщество ма±аґыыннарыгар атыыланар. Кафе киэІ-куоІ саалатыгар нэґилиэнньэ сакааґынан сыбаайбалар, µбµлµійдэр, дьоро киэґэлэр, араас корпоративнай бырааґынньыктар ыытыллаллар.
Виктор ЭВЕРСТОВ хаартыска±а тµґэриитигэр: бэрэски оІоґуута саталы эрэйэр.

Раиса СИБИРЯКОВА
ПОЛИТИКА

05/03/2010

Ытыс тыаґа — биґирэбил бэлиэтэ

СР cитэриилээх былааґын ааспыт сыллаа±ы µлэтин отчуотун нэґилиэнньэ иннигэр туруоруохтаах А.Н.Скрыбыкин білі±ір киирсэн Ґіґээ ДьааІы оройуонугар барса сырыттым.

Сэбиэскэй эрдэ±инэ бу оройуоІІа хаста да таарыйталаабытым гынан баран, нэґилиэктэригэр сылдьыбата±ым, Верхоянскайтан эбэтэр Баата±айтан тіннµтэлээбитим. Онон тыатын дьонун-сэргэтин, кинилэр тылларын-істірµн, олохторун билбэт этим. Бу сырыыга оройуон хоту уонна илин сытар ЭІэ, Чірµмчэ, Элгэс, Табалаах уонна Адыаччы нэґилиэктэригэр сылдьан, ону уу харахпынан кірдµм, эт кул±аахпынан иґиттим.

Салгыыта »

ОБЩЕСТВО

05/03/2010

Јксµµ уола

Уонтан тахса сыллаа±ыта, уот кураан дьыл 굴µнµгэр "Урал" массыынанан Дьабдьыга айаннаабыппыт. Аара ітірµнэн сылдьыбатах алаастарбытыгар ібµгэлэрбит ітіхтірµн кірін о±о сааспытын, оччотоо±у дьону-сэргэни ахтан кэпсэтэрбит.

Бу эргин Дмитрий Яковлевич, Аксинья Иосифовна уоллара Дьігµір о±о сааґа ааспыта. Дьігµір ыал а±ыс о±отуттан улаханнара буолан, дьоно кімі гынаары оскуола±а биэрбэтэхтэрэ, 17 сааґыгар Энгельс аатынан холкуоска киирбитэ. Бырааттарыттан, балыстарыттан µірэнэн Дьігµір аа±ар-суруйар буолбута уонна ферма±а сэбиэдиссэйдээбитэ. 1942 сыллаахтан бідіІсµтµллµбµт "Стахановец" холкуоска ферманы салайбыта.

Салгыыта »

ЭКОНОМИКА

03/03/2010

Бµлµµлэр москвалартан хаалсыбатылар

Ааспыт нэдиэлэ±э Дьокуускай куоракка µгэскэ кубулуйбут регионнар икки ардыларынаа±ы "Стройиндустрия Севера. Энергетика. ЖКХ" быыстапка ыытыллан, олохтоох предприятиелар, биирдиилээн дьон бииргэ µлэлээґиІІэ дуогабар тµґэристилэр. Быыстапка±а араас регионнартан 60-ча компания кытынна.

Быыстапка номнуо сэттис сылын ыытыллан, быйыл хайыы-µйэ ыыра кэІээн, Москва, Санкт-Петербург, Хабаровскай, Новосибирскай курдук Россия улахан куораттарын компанияларын бэрэстэбиитэллэрэ кэлбиттэр.
Иркутскайдаа±ы "ПалпНорд" атыы-эргиэн киинэ быыстапка±а аан бастакынан кыттыбыт эрээри, Саха сирин компанияларын кытары µлэлэспитэ ырааппыт. Предприятие менеджерэ Евгения Семенова: "Биґиги Дальнай Восток, Сибиир µгµс регионнарын кытары µлэлиибит. Красноярскай кыраайтан са±алаан Бурятиянан, Чита уобалаґыгар тиийэ. БылырыыІІыттан са±алаан Монголия±а та±ыстыбыт. Онон географиябыт кэІээн иґэр", — диир. "ПалпНорд" атыы-эргиэн киинэ — "Илим Тимбер Индастри", "СвезаЛес", "Юнайтед Панел групп" курдук Россия бідіІ промышленнай компанияларын бэрэстэбиитэлэ. Бэстэн, хатыІтан фанералары, ламинированнай хаптаґыннары, ДВП-ны, ДСП-ны хото атыылыыр.

Салгыыта »

ТЫА СИРЭ

03/03/2010

Булуў: балык ас-µіл сыаната “тоІмута” ыраатта, халлааны харбаґар

Республика вице-премьерэ Юрий Куприянов салайар отчуоттуур білі±і БулуІ улууґугар µлэлээтэ. Улахан отчуот, µгэс курдук, Тиксиитээ±и "Айхал" культура дьиэтигэр буолла. Бу дьиэ, µс сыллаа±ыта сылдьарбар, тоІ хаґаа дьиэ этэ. Отчуокка олорон тоІон да биэрбитим. Олохтоохтор барахсаттар оччолорго туруорсуулара да ол этэ: коммунальнай хаґаайыстыба кыґал±ата буолунай!
Оттон бµгµн кулууп дьиэтэ сылыйбыкка дылы буолбут...

Мунньа±ы ыытааччы, Тиксии баґылыга Аркадий Алексеев республика Правительствота улаханнык кіміліґірµн бэлиэтээтэ. Кини улууска ОДьКХ фондата µлэлээн эрэрин, капитальнай уонна кіннірµ ірімµіннэри оІорууга 20 дьиэ былааннаммытын эттэ уонна тылы Правительство Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Юрий Куприяновка биэрдэ. Манна да±атан эттэххэ, Тиксии біґµілэгэр толору хааччыллыылаах мэндиэмэннээх таас дьиэлэр эрэ бааллар. Атын, мас дьиэ диэн суох. Онон, бу таас дьиэлэргэ ірімµін оІоґуллан хаалла±ына абырал эрэ буолуох эбит. Ґчµгэй туруктаах эрээри, ірімµінэ суох кураанахсыйан турар дьиэ буолунай. Иччитэх дьиэ элбэ±э — 2007 сылтан уларыйбатах боппуруос. Олохтоох киґи баар квартира ахсааныттан а±ыйах. Тиксиигэ биир хостоох толору хааччыллыылаах квартираны 50-100 тыґ. солк. иґинэн атыылаґыахха сіп. Оттон ыйдаа±ы куортам сыаната — 1000 солкуобай…

Салгыыта »

ОЛОўХО

03/03/2010

Бэлэмнэнии µлэ тэтимирэр

Олунньу 27 кµнµгэр СР Правительствотын Председателэ Егор Борисов салалтатынан быйыл Горнай улууґун киинигэр Бэрдьигэстээххэ буолуохтаах ОлоІхо ыґыа±ын тэрийии боппуруостарыгар сµбэ мунньах ыытылынна.

Тэрээґин µлэ хаамыыта хайдах бара турарын улуус баґылыга Петр Алексеев иґитиннэрдэ. Дакылаатчыт бэлиэтииринэн, µлэ барар эрээри, µбµлээґин боппуруоґа толору быґаарылла илигэ атахтыыр.
Ол курдук Бэрдьигэстээх — Дьиикимдэ — Јрт нэґилиэктэрин ситимниир улуус таґымнаах суол оІоруутугар Транспорт миниcтерствота, Правительство дьаґалынан, 20 міл. солк. кірµіхтээ±иттэн, билигин 10 міл. солк. эрэ биэрбит. Оттон Бэрдьигэстээх стадионун сµµрэр суолугар 20 міл. солк. кірµллµбµт да, аІардас бетоннуурга эрэ µп хайа тыырбыт аІара ороскуоттанан, анал синтетическэй бµрµйµµнµ атыылаґарга харчылара тиийбэт кутталламмыт. Аны тэрийэр хамыыґыйа ОлоІхо дьиэтигэр сыста модельер Августина Филиппова саха таІаґын тигэр мастарыскыайын уонна хореограф Ангелина Лукина национальнай µІкµµ студиятын тутан, кинилэр айар µлэлэрин дьоІІо-сэргэ±э билиґиннэрэргэ санаммыт. Бу идея арыый кэлин µіскээбит буолан, µбµлээґиІІэ киирбэккэ хаалбыт. Тµмµгэр "Горнай улууґа" МТ баґылыга Петр Алексеев эбии µбµлээґини сэргэ, улууска 3 сыл болдьохтоон 10 міл. солк. государственнай кредит быґыытынан биэрэллэригэр этии киллэрдэ.
Правительство Председателэ Егор Борисов Горнайга буолуохтаах ОлоІхо ыґыа±ын тэрийиигэ сыґыаннаах министерстволар, ведомстволар баар проблемалары кулун тутар 15 кµнµгэр диэри быґаара охсоллоругар сорудахтаата. Оттон Культура уонна духуобунай сайдыы министерствота муус устар 1 кµнµгэр диэри ыґыах культурнай программатын оІорон бигэргэтэригэр эттэ.
Санатар буоллахха, ОлоІхо ыґыа±ынан ситимнээн Бэрдьигэстээххэ ОлоІхо дьиэтэ, Аал Луук мас, ипподром µлэ±э киириэхтэрэ. Ону сэргэ стадиону саІардар µлэ ыытыллар.

Гаврил АНДРОСОВ
ҐЈРЭХ

03/03/2010

Сокуону билиэІ — баайыІ-дуолуІ хаІыа

Государственнай уонна чааґынай бас билиигэ сылдьар баай-дуол, сир-уот боппуруостарыгар, ити эйгэ±э араас докумуоннары толорууга, хардарыта сыґыаннарга, ылсыыга-бэрсиигэ ситэ ійдіібіт буолуу, мунаарыы элбэх. Онуоха бу эйгэ±э µлэлии турар сокуоннарга уонна быраап, нуорма акталарыгар сотору-сотору уларыйыылар киирэллэрэ эбиискэ буолаллар.

Манан сибээстээн республика Баай-дуол сыґыаннаґыыларыгар министерствота (министр Виктор Ефимов) СР Президенин иґинэн µлэлиир Салайыы институтун (директор Константин Борисов) кытта баайга-дуолга, бас билиигэ сыґыаннаах бары боппуруостары сырдатар, быґаарар сыаллаах эбии µірэхтээґини, квалификацияны µрдэтэр куурустары, семинардары сыл ахсын былааннаахтык ыытыыга бииргэ µлэлиирэ µгэскэ кубулуйда. Салайыы институтун иґинэн µлэлиир Эбии профессиональнай µірэхтээґин киинэ (директор Андрей Федоров) араас эйгэ µлэґиттэригэр кімі быґыытынан µірэтэр, сµбэлиир, быґаччы кімі оІорор семинардары уонна куурустары тэрийэн ыытарын манна µірэммит специалистар, араас идэлээх µлэґиттэр улахан махталынан бэлиэтииллэр.

Салгыыта »

ТЫА СИРЭ

03/03/2010

Нам: оскуола баар буолла±ына олох сал±анар

СР µірэ±ин министрэ Феодосия Васильевна Габышева салайааччылаах отчуоттуур биригээдэ ааспыт нэдиэлэ±э Нам улууґугар µс біліххі хайдыґан, нэґилиэктэринэн сылдьан дьону-сэргэни кытта кэпсэттэ, кыґал±аларын быґаарыста. Наука уонна профессиональнай µірэхтээґин министрин солбуйааччы Альбина Степановна Иустинова салайар білі±і Арбынтан, Кібікінтін, Фрунзеттан са±алаан Ґідэй, I Хомустаах, Никольскай, Партизан уонна Нам нэґилиэктэригэр ситэриилээх былаас отчуотун тириэртэ, дьон-сэргэ санаатын иґиттэ, ыйытыыларыгар эппиэттээтэ.

Салгыыта »

ОБЩЕСТВО

02/03/2010

Ураты тыыннаах хаартыскалар

Быйыл "Виктор Яковлев хаартыска±а тµґэриитэ" эбэтэр "Фото Виктора Яковлева" диэн суруктаах хаартыскалар республикатаа±ы хаґыаттарга тахсар буолбуттара µйэ аІара буолла.

Ол курдук, республика±а киэІник биллэр фотокорреспондент Виктор Прокопьевич Яковлев фотоаппаратын сµкпµтµнэн Јксікµлээх Јліксій курдук Саха сирин уґаты-туора сыыйан µлэ-хамнас дьонун, сайдыы ыллар хардыыларын кірдірір, олоххо чыпчыл±ан тµгэнэ кµлµм гынан ааґар тµгэннэри хаартыска±а тµґэртээн µйэтиппитэ быйыл лоп курдук 50 сыла буолла.

Салгыыта »

ДОРУОБУЙА ХАРЫСТАБЫЛА

02/03/2010

ДьаІ-дьаґах эмиэ кібір кутталлаах

Ааспыт сыл бµтэґик ыйдара уонна µµммµт сыл Саха сирин эмчиттэригэр элбэх тµбµктэри уонна былааннамматах ороскуоттары а±алла. Алдьархай со±ото±ун кэлбэт дииллэринии, пандемия грибэ намыраабытын кэннэ олохтоох собуоппут бородууксуйатыттан эмсэ±элээн оґо±ос ыарыыта маассабайдык тар±анна. Аны билигин ОРВИ уонна грипп ыарыылара баалларын биллэрэн эрэллэр.

Салгыыта »

ОБЩЕСТВО

02/03/2010

ДьааІы о±олоро — ТайваІІа

ТайваІІа Тайпей куоракка Норуоттар икки ардыларынаа±ы научнай быыстапка±а Саха сириттэн икки о±о баран кыттан, миэстэлэґэн кэллилэр.

«Кэскилгэ хардыы» республикатаа±ы уонна Бµтµн Россиятаа±ы научнай-практическай конференция кыайыылаахтара, ДьааІы кэскиллээх ыччаттара, Баата±ай орто оскуолатын 9-с кылааґын µірэнээччитэ Сардаана Слепцова IV уонна Адыаччы орто оскуолатын бµтэрэн, университет БГФ 1-кы курсугар µірэнэ сылдьар студент Иннокентий Стручков III миэстэ±э тиксэннэр, араас омук ыччаттара мустубут улахан тµґµлгэлэригэр Россияны уонна Саха сирин дор±оонноохтук ааттаттылар.

Салгыыта »

ЭКОЛОГИЯ

02/03/2010

Сэргэлээх “ытыыр” дуу, эн сиэниІ ытыыр дуу?!

Былыргы µґµйээннэртэн да биллэринэн Улуу Јлµінэ эбэбит маанылаах кыыґынан Сэргэлээх кµіл барахсан билиниллэрэ. Јбµгэлэрбит кинини маанылаан, харыстаан биґиэхэ — аныгы кілµінэ дьоІІо, кµі±µнэн кµігэлдьийэр айыл±атын чілµнэн хаалларан а±албыттар. Оттон биґиги ону хайдах кэбилээн сытыарарбытын бу а±ыйах хаартыска кімітµнэн кэпсии тµґµі±µІ.
Айыл±аны, ууну, куорат ис ууларын, кµіллэрин араІаччылыыр анал сулууспалар баар буолуохтаахтарын туґунан сурахтарын син истэбит. Бу турар суостаах, µйэ-саас тухары батары сааллыбыт таблицалары кірдіххі, кинилэр баалларын син сэрэйиэххэ сіп курдук. Ол эрээри, ити дьоммут сыллаа±ы µлэлэрэ итинэн бµтэр быґыылаах. То±о диэтэххэ, Сэргэлээх устун сайын мотуордаах оІочолорунан, уу матассыыкылларынан ірі-таІнары сµµрдэллэрин са±ана ити сулууспалар бааллара кістµбэт. Кыґын ба±ас ууга, кµілгэ сыґыаннаах араІаччылыыр тэрилтэлэр "кыґыІІы утуйууга" киирэллэр быґыылаах. Ол да иґин куораты иилии эргийэр ис кµіллэрбит устун тэргэн суоллар тэлиллэннэр нэксиэтэ да, светофора да суох айан аартыга буолаллар. Онно кутуллар массыына арыыта, хаарга иІэр сµґµрдэр тобохтор тустарынан айыл±аны араІаччылааччылар тµґээн да кірбіттір.

Салгыыта »

ОБЩЕСТВО

27/02/2010

Духуобунай нэґилиэстибэбитин чиІэтэри ситистибит

Государство ыытар политикатын биир тутаах соругунан общество духуобунай кыа±ын салгыы сайыннарыы буолар. СаІа µйэ бастакы 10 сылыгар Саха Республиката общество духуобунай сыаннастарын торумнааґыІІа саІа тыыны угары, республика духуобунай нэґилиэстибэтин тыыннаах хаалларары уонна культура эйгэтигэр ааспыт сылларга ситиґиллибити бі±іргітірµ ситистэ.

Салгыыта »

ПОЛИТИКА

27/02/2010

Премьер-министр тутуллар объектары кірді

Республика министрдэрин кабинетын баґылыга Егор Борисов µлэ-хамнас хаамыытын уонна онно тіґі µп-харчы киирбитин билсэ олунньу 26 кµнµн киин куорат тутулла турар объектарын кэрийэн кірµµттэн са±алаата.

Бастаан тутулла турар Богородицкай таІара дьиэтигэр уонна духуобунай училище±а сырытта. Тутуу графига тутуґуллан иґэр эбит.
Ол эрээри таІара дьиэтин ис тутуутугар 31 міл. солк. тиийбэт. Маны тэІэ Ґµнэр кілµінэ фондатыттан барыта 70 міл. солк. µп киириэхтээ±э тардыллыбыт. ТаІара дьиэтин аттыгар турар µс эргэрбит дьиэ кітµрµллµіхтээ±э быґаарылла илик. Маныаха республикатаа±ы ипотека агентствотын салалтата сµбэ мунньахха быґаарыы биэриэхтээх.

Салгыыта »

| 1 | 2 | 3 | ...| 121 | 122 | 123 | Вперёд»

Кылгастык:

[09.03] Биир кµн икки автобус умайда»

[09.03] Кыґал±аларын — сирэй кірсін олорон»

[09.03] Сµрµн бириис — Коля Ивановка»

[09.03] Остуолбалар чілµгэр тµґэрилиннилэр»

[09.03] "Россельхозбаан" газ киллэринэр ыалы ійµµр»

[09.03] Биир санаанан тµмсэн»

[09.03] ИлиІІи аартык»
ХАЛЫў НҐЈМЭР:

Уран тарбахтаах омукка тіріібµт дьоллоох

Норуот кыыска, дьахтарга сыґыанын, кинини тіґі ірі тутарын биир кірµІµнэн кинини тіґі киэргэтэриттэн, симиириттэн кістір. "Саха дьахтар таІаралаах" диэн дириІ ис хоґоонноох этии ону іссі чиІэтэн биэрэр.
Саха омуга µтµмэн µгµс µйэлэртэн быста сыґа-сыґа да сал±аннар, кэрэни кэрэхсиирин сµтэрбэтэ±э. Алтыґан ааспыт омуктарыттан кинилэр ойууларын-оґуордарын, киэргэллэрин-симэхтэрин сµґэн ылан, бэйэтин кірµµтµгэр эргитэн, сахатытан бу эргин ханнык да омукка суох µрдµк чыпчаалга тахсыбыттара.
Салгыыта »

Эдьиий Марыына таптыыр ырыалара...

Хас саас аайы кірііччµтµн ырыа кэґиилээх кірсір "Утум" бырайыак быйыл кулун тутар 6 кµнµгэр "Кэм ситимэ" кэнсиэригэр ыІырар. Бу кµн Опера уонна балет театрыгар иккитэ — киэґэ 5-тэн уонна 8 -тан буолар кэнсиэркэ саха народнай артыыґа Марина Попова - Эдьиий Марыына кыттыыны ылыа±а.
— Ґгµс µтµі айымньы ылламмата±ына умнуллан хаалар дьыл±алаах, ону ійдітін-санатан ылар аналлаах бу кэнсиэр. Бу дьоро киэґэ Марина Константиновна Попова репертуарыттан ырыалар толоруллуохтара. Норуот тапталлаах ырыаґыта Эдьиий Марыына 1940-с сыллартан µгµс µтµі ырыаны ыллаан-туойан кэллэ±э. Хас биирдии кэм, кілµінэ бэйэтэ ыллыыр ырыалардаах буолар, оттон Марина Константиновна курдук, µгµс-элбэх араас кілµінэ таптыыр ырыатын хабан туойбут артыыс атын ким да суох. Саха аныгылыы ырыатын антологиятын тута сылдьар киґи кини буолар, — диир тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ музыкант, СР искусствотын µтµілээх деятелэ Георгий Сергучев.
Бу кэнсиэркэ Алампа тылларыгар "ҐрµІ туллук эрэ мілбістµµр…" диэн Марина Попова таптыыр ырыата µстэ ылланыа — µс араас кілµінэ бэрэстэбиитэллэрэ толоруохтара. Дьэ онтон хайаларын толоруутун Марина Константиновна ылыммыта уонна кірііччµлэр сібµлээбиттэрэ сіп тµбэґэр тµбэлтэлэригэр — ол ырыаґыт кыайыылаах тахсар уонна анал бириис тутар!
Анжела Качановская режиссердаах "Кэм ситимэ" кэнсиэркэ Сахаайа, Александр Бурнашовтар, Байбал Сэмэнэп, Анатолий Бурнашев, Чыскыырай, Анастасия Готовцева, Александра Алексеева, Розалина Файрушина, Александр Савицкай, Кµннэй, Татьяна, Георгий Сергучевтар, о.д.а. биллэр-кістір уонна олох эдэр, саІа тахсан эрэр ырыаґыттар кыттыыны ылаллар.

Татьяна АФАНАСЬЕВА.)
ЭДЭР СААС:

Этигэн хомус тµґµлгэтигэр

Кырдьык, быйылгы "Этигэн Хомус" µгµс соґутар да, сіхтірір да тµгэннэрдээх буолла.
"Этигэн Хомус" музыкальнай бириэмийэ быйыл 11-с тігµлµн ыытылынна. Ол тухары кэрэхсэбил намтаабат, тіттірµтµн, интэриэс улаатан иґэр. Јрµµ буоларын курдук, Опера уонна балет театрын уора±айа толору.
2009 сыл тµмµгµнэн номинацияларга киирбиттэрэ:
"Сыл арыйыыта" — Айталина Дьячковская, Алеша Винокуров, Розалина Файрушина, Сарыада Сандаар, Эрчим.
"Сыл бастыІ ырыаґыта" — Анатолий Бурнашев, Василий Еремеев, Лэгэнтэй, Сахамин, Сиэйэ Уола.
"Сыл бастыІ ырыаґыта" (кэрэ аІардарга) — Анастасия Готовцева, Варя Максима, Ника, Олимпия, Ый Кыыґа.
"Сыл бастыІ ырыата" — Ый Кыыґа "Олох эргиирэ", Павел Семенов "Ґс ХатыІ", Сахамин "Эн этиий", Фиеста, "Смайл" — "Кини".
"БастыІ ыччат білі±і" — "Happy Chack", "Сайыы", "Ситим", "Уолан", "Ый суола".
Салгыыта »

Дьокуускайга Ыччат Дьиэтэ баар буолуо±а!

// Министр бэ±эґээ Ыччат сылын тµмµгµн таґаарар пресс-конференциятын биэрдэ

Кулун тутар 2 кµнµгэр СР Ыччат политикатыгар министрэ Георгий Куркутов Ыччат сылын тµмµгµнэн журналистарга пресс-конференция биэрдэ.
Кини маІнай ааспыт сыл сµрµн ситиґиилэригэр, туох тэрээґиннэр ыытыллыбыттарыгар тохтоото.
— 2009 сыл саІатыгар ылыллыбыт былааммытын барытын толордубут, ону таґынан ыччат бэйэтэ кі±µлээбит бырайыактара олоххо киирдилэр. Ыччат сылын сµрµн суолтата — государство таґымыгар ыччат политикатын суолтатын µрдэтии буолар. Ыччат сыла кідьµµстээхтик ааспыта — аІардас биґиги эрэ іІібµт буолбатах, бастатан туран, Президент уонна Правительство ійібµллэрэ баар. Ол тµмµгэр федеральнай таґымІа да кэккэ ситиґиилэр кіґµннµлэр. КиэІник ыллахха, ыччат кі±і улаатта — саІа общественнай тµмсµµлэр баар буоллулар, эдэр дьон бэйэлэрэ бырайыак суруйан олоххо киллэрэллэрэ элбээбитин бэлиэтиибит. Тыа сиригэр эдэр специалистар µлэлии бараллара маассабай кістµµгэ кубулуйан эрэр: ити тыа хаґаайыстыбатыгар, доруобуйа харыстабылыгар, µірэ±ириигэ, атыыга-эргиэІІэ, о.д.а. сыґыаннаах.
Салгыыта »
ДЬУЛУРЎАН:

Председатель бэйэтинэн кэлэрин кэтэґэллэр

Республика Правительствотын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы А.В.Власов баґылыктаах сµµрбэччэ киґилээх делегация Орто Халыма±а 2009 сыллаах µлэтин отчуоттаан кэллэ. Ґстµµ-тµіртµµ киґилээх біліхтірµ Ил Тµмэн депутата Н.Н.Костромин, республика ЭргиэІІэ уонна материальнай-техническэй ресурсаларга государственнай комитетын бэрэссэдээтэлин 1-кы солбуйааччы В.Н.Черноградскай, Тыа хаґаайыстыбатын министрин солбуйааччы Н.С.Афанасьев, культура министрин солбуйааччы М.М.Донской, Госкомспорт бэрэссэдээтэлэ М.Д.Гуляев салайдылар.
Салгыыта »

О±олорго — иккис ийэ, истиІ до±ор

Учуутал о±о±о сырдыгы сыдьаайар, билиигэ-кірµµгэ сирдиир сµрµн киґи буолар. Мин бµгµн кэпсиир киґим СР µірэ±ириитин, СР физическэй культуратын уонна спордун туйгуна, спортивнай гимнастика±а ССРС, кик-боксиІІа норуоттар икки ардыларынаа±ы спорт маастара, республика киэн туттар учуутала Светлана Семеновна Константинова (Скрябина) буолар.
Кини учуутал да, спортсмен да быґыытынан киэІник биллэр. 1979 сыллаахха Ленинск-Кузнецкай куорат спортивнай оскуолатын спортивнай гимнастика±а тренердэрэ Саха сирин талааннаах о±олорун сµµмэрдии кэлбиттэрэ. Санатан эттэххэ, бу оскуолаттан Мария Филатова курдук дойду µрдµнэн киэІник биллэр гимнастар иитиллэн тахсыбыттара. Манна Саха сириттэн 20 о±о сµµмэрдэммитэ. Кµґµн µірэх дьыла са±аланыыта µс-тµірт эрэ о±о хаалбыта. Олор истэригэр ХаІалас оройуонун Німµгµ сэлиэнньэтиттэн тірµттээх кырачаан Света эмиэ баара. Онон кини о±о сааґа Кемеровскай уобаласка ааспыта. Спортивнай оскуола±а уон сыл, онтон салгыы Олимпийскай эрэл училищетыгар икки сыл µірэммитэ. Бу тухары дойдутугар икки эрэ тігµл кэлэн барбыта. 12 сааґыгар номнуо спортивнай гимнастика±а Советскай Союз ыччатын сµµмэрдэммит хамаандатыгар киирбитэ.
Салгыыта »
САХА ЫАЛА:

Саха дьахтар таІаралаах...

Кырдьыга да±аны, сахаларга кыыс, дьахтар туґунан сµрдээх элбэх уонна эгэлгэ іс хоґоонноро, іс номохторо, бэргэн тыллар бааллар. Холобура — "саха дьахтар таІаралаах", "кыыс о±о — омук анала", "дьахтар санаата аґынаа±ар кылгас" о.д.а.

Аны саха суруйааччылара саха кыыґын, дьахтарын, ийэ, эбэ туґунан аахпыт эрэ киґини долгутар дьоґуннаахай айымньылары айыталаабыттара. Олортон а±ыйа±ы ааттаталаатахха, Јксікµлээх Јліксій "Саха дьахталларын сэттэ мэтириэттэрэ", Ойуунускай "Ийэм Дьэбдьэкиэй уІуо±ар" хоґоонноро, Амма Аччыгыйа "Мотуо", Чысхаан "Мааппа", Суорун Омоллоон "Аанчык" кэпсээннэрэ саха литературатын кімµс фондатыгар киирэллэр.
Оттон билиІІи саха дьахтарын, кыыґын мэтириэтэ хайда±ый, уруккуттан тіґі уларыйда? Дьэ, ол туґунан ырытан, ыраІалаан кірµіххэйиІ эрэ…
Салгыыта »

Тапталлаа±ыІ бэлэ±э...

Эр дьон тапталлаахтарыгар биэрэр бэлэхтэриттэн кірін, кинилэри икки біліххі араарыахха сіп эбит. Ол курдук, сорохтор бииргэ олорбуттара бастакы сылларыгар, бэлэ±и дьахтар кµнµгэр хайаан да оІорбут эбит буоллахтарына, кэлин тапталлара арыый "уоскуйуута", сааґырыылара, арыт умнар, арыт сіптііх бэлэ±и булбатах аатыраллар диэн быґаарбыттар. Иккис біліххі киирээччилэр, бу долгутуулаах кµн µгэс курдук бэлэхтэрин тапталлаахтарыгар хайаан да биэрэн µірдэллэр. Оттон эн тапталлаа±ыІ, оло±уІ аргыґа бырааґынньыгынан э±эрдэлээн тугу бэлэхтиирий? Ол бэлэ±иттэн кірін кини хайдах киґитин быґаарыаххын ба±ара±ын дуу?
Салгыыта »
Найти

Статистика


Rambler's Top100